Asagida depreme dayanikli bina nasil proje edilir bunu ana hatlariyla anlatmaya calisacagim.
Biz burada kücük binalari ele almak istiyoruz.
Bu tür binalarin depreme karsi korunmasinda ana özellik binanin temelden ayrilmasidir. Zira temel topraga gömülüdür. Deprem aninda ise en cok zarari yatay yükler verir.
Binayi temelden ayirarak (tabiri caizde bir geminin suda yüzdügü yada bir otomobilin tekerlerinin bilyalar sayesinde rahat ilerledigi gibi) kolayca yatay hareket etmesi saglanir.
Binanin temelden ayrilmasi en ucuzca ciftkat naylonla olur. Bu komple binanin altina örtülür, Böylece bina ile toprak arasindaki sürtünme en aza indirgenir.
Diger bir sartta dis duvarlarda perde duvardan bir kusak olusturulmasidir. Bu basit sistemleri uygulayarak, cok ucuza binamizi yapim aninda depreme karsi güclendirmis ve korumus oluruz.
Binayi korumak icin derin temeller yapmak fikri cok yanlistir ve aksi tesir olusturur. Zira bu sayede bina iyice topraga saplanip, gelen yatay yüklerin hepsini almak zorunda kalir. Bu ise binayi yikar.
Türkiyede eskiye dayali bir üniversite egitiminden kaynaklanan ve daha cok amerikan kökenli olan cerceve statik tasiyici sistemi kullanilir. Bu sistem türkiyede kiris kolan sistemi diye gecer ve su anda türkiyedeki yapilarin cogu buna göre projelendirilmistir.
Bu sistemin kolay tarafi beton tasiyici eleman olan kiris ve kolonlarin kisa sürede üretilmesi ve zamanla arasinin tugla ile doldurulmasidir.
Bir kesitin rijitligi W=bxh2/6 formülüyle bulunulur. Örnegin 40x40 cm ebadindaki bir direk
W=40x40x40/6 =10667 cm3 rijitlige sahiptir. Daha fazla bir rijitligi 100x24 cm bir duvarla elde edebiliriz.
W=24x100x100/6=40000 cm3 . Yani eta=40000/13000=3 . Bu 24 cm kalinliginda ve bir metre uzunlugundaki bir duvarin en kiral direkten 3 kat daha dayanikli oldugunu ortaya koyuyor. Peki 24x300 ebadindaki bir duvarin 40x40 cm direge karsi direnci ne.
W=24x300^2/6=360000 ----> eta=360000/13000=27 kat
O halde ev alirken kiris kolon usulümü yoksa perde duvar metodumu uygulanmis dikkat edelim.
Ne yazikki piyasadaki evlerin cogu kiris kolon usulüne göre yapilmis.
